Hagh Ertefagh Etehamcom

 ماده ۹۳ قانون مدنی مقرر می دارد ارتفاع حقی است برای شخص در ملک دیگری.
دکتر کاتوزیان تعریف فوق را ناقص دانسته و حق ارتفاق را این گونه تعریف می کند حقی است که به موجب آن صاحب ملکی به اعتبار مالکیت خود می تواند از ملک دیگری استفاده کند
ویژگی های حق ارتفاق
ارتفاع حقی عینی قائم به ملک است و اختصاص به زمین دارد و ارتفاع تابع و فرع مالکیت زمین است ارتفاع را نمی توان از حق مالکیت جدا کرد و به دیگری انتقال داد حق ارتفاق دائمی است حق ارتفاق قابل تقسیم نیست
اصل بر عدم وجود حق ارتفاق است و مدعی حق ارتفاق باید آن را ثابت کند
اثبات کند
نظریه شماره ۷.۷۹۷۶ مورخ ۱۲/۰۸/۸۰
با عنایت به مقررات قانون مدنی درباره حق ارتفاع تصرفات صاحب درخت در حق مزبور باید در حدی باشد که در اخذ شده است یا به میزانی که در محل متعارف است مواد ۹۴ و ۱۰۷ قانون مدنیو لذا چنانچه صاحب درخت در اعمال حق ارتفاق خود مرتکب تعدی یا تفریط شود ماده ۹۵۱ و ۹۵۲ قانون مدنی و از این بابت خسارتی به مالک زمین وارد شود ضامن است ماده ۳۳۱ قانون مدنی و به هر حال اثبات ورود خسارات به عهده خواهان است

 دعوای ممانعت از حق:دعوای ممانعت از حق عبارت است از دعوای کسی که رفع ممانعت از حق ارتفاق و انتفاع خود را از ملک دیگری بخواهد ماده ۱۵۹ قانون آیین دادرسی مدنی
شرایط دعوای ممانعت از حق خواهان در گذشته از این حق انتقاد یا ارتفاع استفاده می کرده است خوانده بدون رضایت خواهان و غیره و غیر وسیله قانونی مانع استفاده از این حق را گردیده استباید توجه نمود که کسی که راجع به مالکیت یا حق ارتفاق و انتفاع اقامه دعوا کرده است نمی‌توانند نسبت به تصرف عدوانی و ممانعت از حق طرح دعوا نماید